EBRUCCA

Dünyanın en fazla metan gazı üreten 20 ülkesinden 9'unu da içeren, kendilerine "Küresel Metan Taahhüdü" adını veren 24 ülke, metan gazı salınımını azaltmak için 200 Milyon USD'lik bir fon ayırdıklarını açıkladılar.  Metan gazı hızla bozunduğundan, salınımın azaltılması kısa sürede olumlu sonuçlarının farkedilebileceği bir hedef. Dolayısıyla iklim değişimini yavaşlatmak için iyi bir hedef aslında. Hedefin tam tanımı: "2030'a kadar 2020'de üretilen metan gazını %30 oranında azaltmak". Metan gazı, 1850'den bu yana gerçekleşen 1,1 derecelik sıcaklık artışının sorumlusu olarak görülüyor. Belirlenen hedef gerçekleştirilirse 2050'ye kadar sıcaklıklar en az 0,2 derece düşecekmiş (2020-2030-2050 gibi bir kaç tarih olduğunun farkındayım, yazım hatası değil!) Metan salınımının nerelerde yüksek olduğu ya da ülkelerin azaltmak için hangi sektörlere nasıl sınırlamalar getirmesi gerektiği henüz belirsizmiş. Bu taahhüt grubuna girmeyen ve en çok metan gazı s...

Hindistan Hindistan, güney yarım kürede, tarıma dayalı ekonomisi olan ve  nüfüsü 1 milyarın üzerinde bir ülkedir. Hindistan tarımının dünü ve bugünü Geçmişte, tarımsal üretim girdilerine devlet destek yapar, ürünlerin taban fiyatları devlet kurumları tarafından belirlenir, böylece çiftçilerin hayat standardının bir ölçüde korunması sağlanırmış.  1990 başlarında, tüm dünyada yaşanan küreselleşme rüzgarına Hindistan da kapılmış; gelişme ve kalkınmayı teşvik etmek üzere Dünya Ticaret Örgütü'ne dahil olmuş. Örgüt 1995 yılında tarım ürünlerinin serbest ticaretini kabul ederek, çiftçilerin menfaatine ticaretin yönlendirilmesini yasaklamış. Hindistan tarımsal girdilere sağladığı destekleri kaldırılmak ve devlet kurumları tarafından yürütülen taban fiyat belirleme sürecini iptal etmek durumunda kalmış. Dahası tarım ürünleri finansal piyasalarda alınıp satılabilir ürünler haline gelmiş.  Kisaan Andolan  Hareketi: Destekler ve taban fiyat belirlemeleri çiftçilerin hayat...

Türkiye'nin de benzer sorunları olduğunu düşünerek, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) için yazılmış yazıyı paylaşıyorum. "Amerikan rüyası" ABD yönetimlerinin vatandaşlarına önemli bir vaadiyken, son yıllarda önce Afro-Amerikalılar, ardından beyaz Amerikalılar için bu vaat çökmüş. Amerikan orta sınıfı 2. Dünya Savaşı sonrasında oluşmaya başlamış, ancak 1980'lerden itibaren yok olmaya yüz tutmuş ve özellikle elinde sadece lise diploması olan Amerikalıların hayat statndardı hızla düşmüş. ABD'de kurulu yaklaşık 6 milyon şirketten 2200 tanesinde 5000'den fazla kişi çalışıyor ve bu şirketler tüm istihdamın %35'inin oluşturuyormuş. Bu şirketlerin işgücüne yatırım yapması, yenilikçi ürünler geliştirmesi ve satması ile güçlü orta sınıf hayali canlandırılabilecekken durum tam aksi gelişiyormuş; büyük firmalar çalışanlarına yatırım yapmak yerine hissedarlarına kar payı dağıtıyor ya da piyasadan kendi hisselerini satın alıyormuş. Standart&Poors 500 listesindeki 21...

Bir pozisyon için iki aday olduğunda seçmenler sadece hangi adayı tercih ettiklerini belirterek %50'den fazla desteklenen adayı belirleyebilir. Ancak ikiden fazla aday olduğunda işler karışır. İkiden fazla aday olduğunda uygulanabilecek seçim yöntemleri: Her seçmen bir adayı destekler. Oylar sayılır. En çok oyu alan aday, aldığı oy oranının %50'yi geçmesine bakılmadan seçilir. Olumsuz yanı: aday azınlığın desteği ile başa geçmiş olur. Her seçmen bir aday destekler. Eğer seçmenlerin %50'den fazlası bir adayı desteklemişse, o aday kazanır. Eğer hiç bir aday %50 desteği alamazsa, ikinci bir seçim yapılır ve bu seçime sadece ilk seçimde en fazla destek toplayan iki aday katılır. Olumsuz yanı: iki kez seçim maliyetleri ve süreci oluşur. Seçmenler oy pusulasındaki adayları tercih etme sıralamasını işaretler; 1. tercihim, 2. tercihim, vb. Bu yöntem Avustralya'da Meclis Üyesi Seçimleri  için 100 yıldan uzun süredir kullanılıyormuş. Amerika Meine Eyaletinde 2016 seçimlerinde val...

 2020 yılında küresel petrol talebi %9 azalmış; nedeni tahmin edilebileceği üzere pandeminin hayatı yavaşlatması. Bu yavaşlama yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi de hızlandırmış gibi görünüyor. Petrol üreticileri fosil yakıt kullanımının azalması nedeniyle kaybettikleri geliri petrokimyasal üretimlerini artırarak geri kazanmaya çalışıyor. Şöyle ki, an itibarı ile çıkarılan her varil petrolün %80'i benzin, motorin ya da jet yakıtı üretimi için kullanılırken, kalan %20 diğer petrokimyasal ürünlerin üretim için kullanılıyormuş. Petrokimyasallar deterjanlardan, makyaj malzemelerine, gübrelerden ilaçlara, uçaklardan bilgisayarlara kadar milyonlarca üründe kullanılıyor. BP bu pazarın %16-20 büyüyeceğini öngörerek ArGe çalışmalarını çoktan bu alana yönlendirmiş. Arap Aramco ve Sabic de bu alanda yatırım yapan petrol üreticilerinden. Tabi çevreci araştırmacılar da boş durmuyor. Onlar da daha sürdürülebilir plastik ve kimyasallar üzerinde çalışıyorlar. Örneğin bitkisel artıkların enzi...

 2016'dan bu yana Afrika ve Güney Amerika'da sarı humma aşıları milyonlarca insana azalmış dozlarda uygulanarak büyük başarı kaydedilmiş. Ancak üretim sıkıntısı hala çözülememiş Covid-19 için bu yöntem henüz uygulanmıyormuş Moderna aşısını ürettiklerinde 25, 100 ve 250 mikrogramı denemişler. 25 az, 250 fazla gelmiş, 100 ise hem yeterli bağışıklık oluşturmuş hem de yan etkisi kabul edilebilir düzeyde kalmış. Böylece bir çok ülkede 100 mikrogram olarak aşı uygulanmış. Ancak Moderna'nın devamında yaptığı testlerde 50 mikro gramlık aşının da yeterli bağışıklık oluşturduğu belirlenmiş. Kaynak

Bir kaç hafta içinde B.1.617 varyantı Hindistan'daki en yaygın varyant haline geldi ve İngiltere'den Singapura ve Fiji'ye kadar 40 farklı ülkeye yayıldı. Eldeki bulgulara göre bu varyant daha hızlı bulaşıyor ve bağışık sistemini aşmada diğer varyantlara göre biraz daha yetkin. Hayvanlar üzerinde yapılan testlerden elde edilen verilere göre, diğer varyantlardan daha ciddi rahatsızlık oluşturabiliyor. Hindistan'da oluşan ikinci dalganın nedeni bu varyant mıdır ve küresel ölçekte nasıl bir zarar oluşturma potansiyeli taşımaktadır noktaları ise halen araştırılıyor. İki hafta öncesine kadar Yeni Delhi ve Penjab'da B.1.1.7, Batı Bengal'de B.1.618 ve Maharashtra'da B.1.617 varyantları yaygınken; o günden bu güne B.1.617 tüm bölgelerde yayılımını artırmış. Bilim insanları bu gelişmeyi B.1.617'nin daha hızlı bulaşmasına bağlıyor. Dünya Sağlık Örgütü bu varyantı " endişe verici varyant" olarak değerlendirdi. Bu değerlendirme eğer ilgili varyant daha hızl...

Sindirimin başlamasıyla birlikte kanda glikoz seviyesi (kan şekeri) yükselmeye başlar; belli süre içinde tepe değerine ulaşır; daha sonra düşüşe geçer. Sağlıklı bir bireyde; Açlık durumunda kanda glikoz seviyesi yemekte alınan besine bağlı olarak 50-100 dakika içinde bir tepe değerine ulaşır, yaklaşık 2,5 saat içinde tekrar normal seviyesine döner. Kanda glikoz seviyesi karaciğer ve pankreas tarafından ayarlanır: Glikozun fazlası karaciğerde glikojene çevrilerek depolanır. Pankreasın beta hücreleri tarafından salgılanan insülin, glikozu kandan hücrelere taşır.  Kanda glikoz seviyesi düştüğünde karaciğerde depolanmış glikojen, glikoza çevrilerek kana geçmesi sağlanır.  Glisemik index gıdaların kan şekerini yükseltme ölçüsüdür. Glisemik indeksi düşük besinlerle beslenildiğinde, glikoz yavaş ve düzenli olarak salınır. Bu sayede pankreas fazla insülin salgılamaz, tokluk hissi uzun sürer. Glisemik indeksi yüksek besinler aşırı ve sürekli tüketildiğinde kanda şeker hızla yükselir. G...

 Sf 91: Ey Ademoğlu Benim ibadetime zaman ayır. Korkma aç kalmazsın. Ben senin gönlünü zenginlik, ellerini de rızıkla doldururum. Sf 92: Bir dağ, yerinden kalkmış derlerse inanınız, ama bir ahlaksız ve terbiyesiz ahlakını değiştirmiş, terbiye olmuş derlerse inanmayınız. Sf 93: Ahlak, Allah Teala’ya itaat ve O’nun ihsan ettiği nimetlere şükür ile başlar. Şükrün başı da ibadettir. Binaenaleyh ibadetsiz kimsenin ne Allah'a itaati, ne de şükrü tam olur. Sf 194: Sizin hayırlınız, dünyasını ahireti için, ahiretini de dünyası için terk etmeyen ve insanlara yük olmayandır. Sf 94: Bir insana okumasıyla değil, ancak öğrendikleriyle amel etmesi ile alim denir. Bilgisi her ne kadar az olsa da bildiği ile amel etmek bilmediklerini öğrenmeye vesile olur (sf 166). Sf 102: İnsanların işledikleri her bir amelin insan üzerinde bir tesiri, bir alameti olduğu muhakkaktır. İbadetlerin de kullar üzerindeki alameti, kulun nura boyanması ve nurlanmasıdır. İbadetsizliğin alameti de zulmettir. Sf 165: İlim ...

Bitcoin ile işlem yapmak tüm diğer para transfer yöntemlerine göre en yüksek enerji sarfiyatı yapan yöntemmiş. Şöyle ki, her bir bitcoin işlemi "halka açık defter" denen bir sistem ile bir çok noktada eş zamanlı kaydedildiğinden ve yoğun hesaplama gerektirdiğinden enerji gereksinimi yüksekmiş. Bitcoin işlemlerinin yürütüldüğü bilgisayarların enerji tüketimi Şile, Finlandiya ve Avusturya benzeri 38 ülkenin enerji tüketiminden fazlaymış. Bitcoin ile yapılan her bir işlem yaklaşık 300kg karbondioksit üretiyormuş, ki bu da herhangi bir kredi kartı işleminin 750.000 katıymış. Bir tek bitcoin işlemi 707,6 kilowatt-saat elektrik enerjisi tüketiyormuş. Bu miktar ortalama bir ailenin 24 günlük elektrik tüketimine eş değermiş. Bitcoin'in  bir diğer çevresel sorunu elektronik atıklarıymış. Bitcoin işlemlerinde kullanılan cihazlar yaklaşık 18 ay içinde yenileniyormuş. Bitcoin madenciliğinin en yoğun yapıldığı yer Çin. Ancak Dünya Ekonomik Forumu toplantılarında da ilan ettikleri üzer...

Test mantığı: Aşılar test edilirken teste katılan kişilerin bir kısmına gerçek aşı diğer kısmına da plasebo denen "şekerli su" verilir. Kime aşı kime placebo verildiğini ne test olanlar ne de uygulamayı yapan hemşireler bilmez. Her şırınga üzerinde numaralar vardır. Hangi numara aşı hangisi plasebo sadece araştırmayı yürüten bir kaç bilim adamı bilir. Bu testler farklı bölgelerde, farklı yaş gruplarına, farklı cinsiyetten ve ırktan kişilere uygulanır. Sonuçlar hepsinin ortalaması alınarak bulunur.  Hastalık kapmak: Teste katılanların Covid-19 bulaşanlarına bakarlar. Kaçı aşılanmış kaçı plasebolanmış. Fark yüzde olarak hesaplanır: %0 fark: "aşı Covid-19 bulaşmasını engellemez" demektir.  %100: "aşı Covid-19 bulaşmasını tamamen engeller" demektir. Hastalığın seyri: Testin bir diğer boyutu hastalık kapanların hastalığı nasıl geçirdiğidir. Bu da önemlidir. Çünkü hastalığın bulaşmasını engellemese dahi hastanelik olmayı, entübe olmayı engelleyen aşılar da değ...

Avrupalı Hükümetler arasında danışman şirketlerle çalışmak yıllardır bir vakıa: İngiltere, İspanya, Almanya ve İsviçre de böylesi danışmanlık hizmetleri alıyormuş. Fransız Hükümeti de, son yıllarda bir çok işini McKinsey, Accenture, Boston Consaltancy Group (BCG) ve Capgemini gibi büyük danışmanlık şirketlerine yaptırır olmuş. Ekim 2018'den bu yana özel danışmanlık şirketleri ile 657 milyon EUR tutarında 575 sözleşme imzalamışlar. Bu sözleşmelerin içinde ne yok ki: ekonomik iyileşme planları, karbon emisyonlarını minimize etme çalışmaları, Covid-19 ile savaş.  Örneğin Covid-19 ile ilgili 6 danışmanlık şirketi ile toplamda 11 milyon EUR'luk danışmanlık sözleşmesi yapmışlar: McKinsey 30 Kasım'dan bu yana, 3,4 milyon EUR karşılığında, Fransa'nın Covid-19 aşılama sürecini üstlenmiş.  Citwell, aşıların ve kişisel koruyucu ekipmanların lojistiğini 3,8 milyon EUR karşılığında sağlamak üzere sözleşme yapmış. Accenture, aşılama kampanyasının bilişim hizmetlerini 1,3 milyon EUR k...

Pandemi ile hayatımızda bir çok şey değişti. Kuşkusuz iş hayatı da bu değişimlerden payını aldı ve alıyor.  Ben evden, hatta başka şehir ya da ülkeden çalışmanın iyi yanlarını görenlerdenim. Ancak bu değişimlerin sonunu karanlık görenler de var. Bakın neler demişler; Orta çağ feodalitesine benzer bir düzen kuruluyor; zenginler daha zengin, fakirler daha fakir olacak. Şirketler kişileri işten çıkaracak ve onlardan hizmet satın alacak. Uber bu kötü gidişatın ilk örneklerinden: Araç sürücülerine maaş ödemiyor, yan haklar yok, hasta günler karşılığında ödeme yok, yıllık ücretli izin yok. Türkiye'de bu listeyi SGK yok, yemek yok, emekli ikramiyesi yok gibi kalemlerle uzatabiliriz. İstemeden emekli olacak kişi sayısı artacak, çünkü yapacak iş bulamayacaklar. Kişiler ya niteliklerinden düşük işleri yapacak ya da işsiz kalacak. İşsiz sayısı arttıkça şirketlerin çalışanlardan beklentileri artacak, üstelik karşılığında ödeyecekleri hizmet bedelleri azalacak. Pandemi gelir adaletsizliğin...

Bu ekolün Abraham Maslow tarafından kurulduğu kabul edilmektedir.  Benötesi psikoloji, doğu bilgeliğiyle batının psikolojik anlayışını birleştirmek; sezgisel ve rasyonel yaklaşımları birleştirerek insanı bütünsel bir bakış açısıyla ele almak ister. Benötesi insanı, olgunlaşma yolunda çeşitli aşamalardan geçen "mükemmel bir insan adayı" düzleminde ele alır; insanda var olan zeka, his, ruh, madde, sosyal yetiler ve üretkenliğin her birinin hem ilmi hem de terapik açıdan dengeli gelişmesini hedefler. Maslow: “Aşkınlık ve benötesi olmazsa hepimiz hasta, saldırgan, nihilist ya da ümitsiz ve duyumsamaz oluruz.” der. İslami tasavvuf ise insanı, "nefsini terbiye ve tezkiye eden, olumsuz özelliklerinden sıyrılarak Allah’ın buyruklarını uygulayan, beşeri zaaflardan kurtulup İlahî ahlâk ile ahlâklanan, hem Hak hem de halk için çalışan insan" olarak tanımlanmaktadır. İnsanın öncelikle nereden geldiğini, nasıl var olduğunu, onu kimin var ettiğini ve neden var olduğunu araştırmas...

 Kısaca: Hayır. Çünkü, alıştığımız hiçbir şey değişmedi: Veri paylaşım politikaları değişmedi.  Güvenlik uygulamaları değişmedi.  Hala iletişim içinde olduğunuz kişilerin kullandığı, uçtan uca şifreleme sunan tek platform hala o: SMS'den, Facebook Messenger'dan ve diğer rakiplerinden daha iyi bir sistem. Pekala ne değişti? Uzun zamandır beklendiği üzere, yıllar önce söz verdiğinin aksine, WhatsApp biriktirdiği verileri para kazanmakta kullanmaya karar verdi.  Bu kararı verirken hassas bir grup kullanıcının uygulamayı silmesini beklemişlerdir. Ancak bu durumu umursamayacak milyonlar olduğunu da düşündükleri için bu kararı almış olmalılar. Uzmanlar diyor ki: "Kısa vadede büyük bir risk olmasa da, eğer bir gün WhatsApp'tan vaz geçecekseniz neden bugün olmasın? başka seçeneklere de bakabilirsiniz."  Signal, iMessage, WhatsApp ve Facebook Messenger'ın hakkımızda tuttuğı veriler de şöyle listelenmiş: Kaynak

Amerika Birleşik Devletlerinin başkenti Washington D.C.'de metreyle kitaplık döşeyen bir dükkan varmış. Washington'da herkes kendine "çok okur" imajı vermek istermiş, otellerde, araştırma şirketlerinde, barların arka duvarlarında kitap rafları olurmuş. Ancak insanlar çok meşgul olduklarından, bu kitapları tek tek almakla uğraşamazlarmış. 1990'larda "Books by the Foot" fikri ve şirketi böyle doğmuş. Şirket yıllardır Cumhuriyetçiler döneminde de Demokratlar döneminde de ayakta kalmış. Books by the Foot'un kitapları Amerikan politikasının, zevklerin, entellektüelliğin  statü ve gücün zevkli bir ifadesi haline gelmiş. Covid-19'dan sonra oteller ve ofislerdeki işler azalsa da şirkete yeni bir pazar doğmuş: evden çalışan ve Zoom'da arka duvarları görünen beyaz yakalılar. Books by the Foot'a nasıl sipariş verilir? "120cm uzunlukta politika, özellikle liberal görüşlerde kitaplar".  " 200cm toprak rengi tonlarında sırt rengi olan ki...

Aşı geliştirilse ve Covid-19 hastalarının sayısı azalsa dahi, bir kaç yıl boyunca hala yoğun bakımda tedavi edilmesi gerekecek hastalar olacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla tedavi için araştırmaların devam etmesi çok önemli.  Araştırmacılar Covid-19 seyrinin hastadan hastaya farklılaşmasının nedeninin genlerimizde gizli olduğunu düşünüyor. Bu güne kadar belirlenen ilgili genler: TYK2: Bu gen insan vücuduna bir virus girdiğinde vücudun savunmasını planlıyor. Eğer bu gen çok ateşli bir savaşcıysa vücudu adeta ateşe veriyor. Bu genin ateşini düşürmek için rematoid arthiridis için kullanılan bir ilacın kullanılabilirliği araştırılıyor. DPP9: Bu da vücudun savunma sistemini harekete geçirmekte görev alan bir gen. OAS:  Virüsün kendini kopyalamasını engellemaye çalışıyor. IFNAR2: Bu genin virüs vücuda girdiğinde bağışıklık sistemini haberdar eden molekül olan "interferon"larla bir ilgisi var. Şöyle ki; eğer az interferon üretilirse virüs bağışıklık sistemi harekete geçinceye dek ...